دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات شاهرود
دانشکده مديريت و حسابداري، گروه مديريت صنعتي
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد (M.A.) رشته مديريت صنعتي: مالي
عنوان
بررسي ارتباط بين به اشتراك گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين در شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد
استاد راهنما
دکتر علي رضا افشارنژاد
استاد مشاور
دکتر مهدي خيرانديش
نگارش
فهيمه ولي زاده
تابستان 1393
معاونت محترم پژوهش و فناوري
دانشگاه آزاد اسلامي واحد شاهرود
با سلام
احتراماً عطف به نامه شماره ……………………….. مورخ …………………………… درخصوص داوري پاياننامه کارشناسي ارشد/پزشکي خانم/ آقاي فهيمه ولي زاده دانشجوي رشته مديريت صنعتي تحت عنوان بررسي ارتباط بين به اشتراك گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين در شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد اعلام ميدارد:
( محتواي علمي پاياننامه درحد مطلوب تدوين شده و به همين شکل قابل دفاع ميباشد.
( ضمن تاييد کلي محتواي علمي پاياننامه قابل دفاع ميباشد ليکن لازمست اصلاحات نوشتاري ذيل در نسخه نهايي پاياننامه اعمال شود.
( ضمن تاييد کلي محتواي علمي پاياننامه، لازمست اصلاحات علمي ذيل قبل از برگزاري جلسه دفاع صورت پذيرد و مجدداً به تاييد اينجانب برسد.
( محتواي علمي پاياننامه بنا بر دلايل ذيل در حد مطلوب نبوده و قابل دفاع نميباشد.
( موضوع پاياننامه در تخصص اينجانب نيست.
نام و نام خانوادگي
تاريخ
امضاء
تعهد نامه اصالت پايان نامه
اينجانب فهيمه ولي زاده دانشآموخته مقطع کارشناسي ارشد ناپيوسته رشته مديريت دولتي که در تاريخ 27/6 /1393 از پاياننامه خود تحت عنوان: “بررسي ارتباط بين به اشتراك گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين در شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد” با کسب نمره 18 و درجه بسيار خوب . دفاع نمودهام، بدينوسيله متعهد ميشوم:
1- اين پاياننامه حاصل تحقيق و پژوهش انجام شده توسط اينجانب بوده و در مواردي که از دستاوردهاي علمي و پژوهشي ديگران (اعم از پاياننامه، کتاب، مقاله و …) استفاده نمودهام، مطابق ضوابط و رويه موجود، نام منبع مورد استفاده و ساير مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کردهام.
2- اين پاياننامه قبلاً براي دريافت هيچ مدرک تحصيلي (همسطح، پايينتر يا بالاتر) در ساير دانشگاهها و موسسات آموزش عالي ارائه نشده است.
3- چنانچه بعد از فراغت از تحصيل، قصد استفاده و هرگونه بهرهبرداري اعم از چاپ کتاب، ثبت، اختراع و… از اين پاياننامه را داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشي واحد مجوزهاي مربوطه را اخذ نمايم.
4- چنانچه در هر مقطعي و زماني بر خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشي از آن را ميپذيرم و واحد دانشگاهي مجاز است با اينجانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصيليام هيچگونه ادعايي نخواهم داشت.
نام و نام خانوادگي: فهيمه ولي زاده
تاريخ و امضاء

سپاسگزاري

شکر شايان نثار ايزد منان که توفيق را رفيق راهم ساخت تا اين پايان نامه را به پايان برسانم . از اساتيد فاضل و انديشمند آقايان دکترعليرضا افشارنژاد به عنوان استاد راهنما و جناب آقاي دکتر مهدي خيرانديش به عنوان مشاور که همواره نگارنده را مورد لطف و محبت خود قرار داه اند ،کمال تشکر را دارم .
اين پايان نامه را ضمن تشکر و سپاس بيکران و در کمال افتخار و امتنان تقديم مي نمايم به:
– پدر و مادر بزرگوارم .
– به استادان فرزانه و فرهيخته اي که در راه کسب علم و معرفت مرا ياري نمودند .
– به آنان که در راه کسب دانش راهنمايم بودند .
– به آنان که نفس خيرشان و دعاي روح پرورشان بدرقه ي راهم بود.
– الها به من کمک کن تا بتوانم اداي دين کنم و به خواسته ي آنان جامه ي عمل بپوشانم .
– پروردگارا حسن عاقبت ، سلامت و سعادت را براي آنان مقدر نما .
– خدايا توفيق خدمتي سرشار از شور و نشاط و همراه و همسو با علم و دانش و پژوهش جهت رشد و شکوفايي ايران کهنسال عنايت بفرما.

تقديم
محضر ارزشمند پدر و مادر عزيزم به خاطر همه ي تلاشهاي محبت آميز ي که در دوران مختلف زندگي ام انجام داده اند و بامهرباني چگونه زيستن را به من آموخته اند.
فهرست مطالب
فصل اول: کليات تحقيق ……………………………………………………………………………………….
1.1. مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………
2.1. بيان مسئله تحقيق ………………………………………………………………………………………………
3.1. ضرورت و اهميت انجام تحقيق …………………………………………………………………………………
4.1. اهداف تحقيق ………………………………………………………………………………………………….
5.1. سؤالات تحقيق ………………………………………………………………………………………………
6.1. فرضيات تحقيق ……………………………………………………………………………………………………….
7.1. قلمرو موضوعي، زماني و مکاني انجام تحقيق …………………………………………………….
8.1. تعريف متغيرهاي تحقيق …………………………………………………………………………………..
فصل دوم: ادبيات و پيشينه تحقيق ………………………………………………………………………….
1.2. مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………..
2.2. مفاهيم و تعايف مديريت زنجيره تأمين …………………………………………………………………..
3.2. تاريخچه مديريت زنجيره تأمين …………………………………………………………………………………..
4.2. مفهوم مديريت زنجيره تأمين در مکاتب مختلف ……………………………………………………..
5.2. شبکه مديريت زنجيره تأمين …………………………………………………………………………………..
6.2. روابط زنجيرة تأمين ……………………………………………………………………………………………..
7.2. انواع رويکردها به مديريت زنجيره تامين ……………………………………………………………………
1.7.2. رويکرد تأمين و خريد ……………………………………………………………………………………
2.7.2. رويکرد تداركات و حمل‌و ‌نقل ……………………………………………………………………..
3.7.2. رويكرد استراتژي مديريت زنجيرة تأمين يكپارچه …………………………………………….
8.2. نگرش سنتي و جديد در زنجيره تامين …………………………………………………………………….
9.2. ديدگاههاي مديريت زنجيره تامين ……………………………………………………………………………..
1.9.2. ديدگاه چرخه‌اي ……………………………………………………………………………………………..
2.9.2. ديدگاه فشاري/ کششي ……………………………………………………………………………………
10.2. مباحث استراتژيک مديريت زنجيره تامين ………………………………………………………………..
11.2. چالشهاي زنجيره تامين ………………………………………………………………………………………….
1.11.2. وظيفه 1: طراحي زنجيره تامين به منظور کسب مزيت استراتژيک ……………………
2.11.2. وظيفه 2: پيادهسازي روابط مشارکتي ……………………………………………………………..
3.11.2. وظيفه 3: تحميل شراکتهاي زنجيره تامين ………………………………………………….
4.11.2. وظيفه 4: مديريت اطلاعات زنجيره تامين ………………………………………………………..
5.11.2. وظيفه 5: زودودن هزينه از زنجيرهتامين …………………………………………………………
12.2. چگونگي پشتيباني فناوري اطلاعات از زنجيره تأمين ………………………………………………….
13.2. مشکلات زنجير? تأمين ……………………………………………………………………………………………
14.2. راهحلهاي مشکلات زنجير? تأمين ………………………………………………………………………….
1.14.2. استفاده از موجودي براي حل مسائل زنجير? تأمين ……………………………………………
2.14.2. به اشتراک گذاشتن اطلاعات …………………………………………………………………………
3.14.2. تغيير يک زنجير? تأمين خطي به يک هسته مرکزي (هاب) ……………………………..
4.14.2. همکاري در خلال زنجير? تأمين ……………………………………………………………………..
5.14.2. ساير راهحلهاي مبتني بر فناوري اطلاعات براي
مشکلات مديريت زنجير? تأمين ………………………………………………………………
6.14.2. تيمهاي زنجير? تأمين ……………………………………………………………………………………
15.2. زنجيره تأمين و فناوري اطلاعات ……………………………………………………………………..
16.2. بررسي تحقيقات پيشين …………………………………………………………………………………..
1.16.2. تحقيقات داخلي ……………………………………………………………………………………
2.16.2. تحقيقات خارجي ………………………………………………………………………………..
17.2. چارچوب نظري و مدل مفهومي تحقيق ………………………………………………………………….
فصل سوم: روش شناسي پژوهش ……………………………………………………………………………
1.3. مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………
2.3. روش شناسي پژوهش ………………………………………………………………………………………
3.3. فرايند کلي تحقيق ……………………………………………………………………………………………
4.3. جامعه آماري و نمونه آماري ……………………………………………………………………………………..
5.3. روش جمع آوري داده ها ………………………………………………………………………………………
6.3. ابزار جمع آوري داده ها ………………………………………………………………………………………
1.6.3. بررسي روايي ابزار جمع آوري داده ها …………………………………………………………..
2.6.3. بررسي پايايي (اعتبار) ابزار جمع آوري داده ها ……………………………………………….
7.3. روش تجزيه و تحليل داده ها ………………………………………………………………………………..
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داده ها ………………………………………………………………………..
1.4. مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………….
2.4. بررسي شاخصهاي دموگرافيک (جمعيت شناختي) ………………………………………………………
1.2.4. بررسي وضعيت نمونه تحقيق بر اساس جنسيت …………………………………………….
2.2.4. بررسي وضعيت نمونه تحقيق بر اساس تحصيلات …………………………………………….
3.2.4. بررسي وضعيت نمونه تحقيق بر اساس سابقه خدمت ………………………………………….
3.4. مدل اندازهگيري …………………………………………………………………………………………………..
1.3.4. تحليل عاملي اکتشافي …………………………………………………………………………………..
2.3.4. تحليل عاملي تأييدي ……………………………………………………………………………………..
4.4. آزمون فرضيات تحقيق ……………………………………………………………………………………..
1.4.4. آزمون فرضيه اول ……………………………………………………………………………………..
2.4.4. آزمون فرضيه دوم ……………………………………………………………………………………..
3.4.4. آزمون فرضيه سوم ……………………………………………………………………………………..
4.4.4. آزمون فرضيه چهارم ……………………………………………………………………………………..
5.4.4. آزمون فرضيه پنجم ……………………………………………………………………………………..
6.4.4. آزمون فرضيه ششم ……………………………………………………………………………………..
7.4.4. آزمون فرضيه هفتم ……………………………………………………………………………………..
8.4.4. آزمون فرضيه هشتم ……………………………………………………………………………………..
9.4.4. آزمون فرضيه نهم ……………………………………………………………………………………..
10.4.4. آزمون فرضيه دهم ……………………………………………………………………………………..
11.4.4. آزمون فرضيه يازدهم ……………………………………………………………………………………..
فصل پنجم: نتيجه گيري و ارائه پيشنهادات ………………………………………………………………..
1.5. مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………..
2.5. تفسير نتايج تحقيق ……………………………………………………………………………………………
1.2.5. نتايج مربوط به متغيرهاي جمعيت شناختي (دموگرافيک) ……………………………….
2.2.5. تفسير نتايج فرضيات تحقيق ……………………………………………………………………….
1.2.2.5. يافته هاي فرضيه اول ……………………………………………………………………….
2.2.2.5. يافته هاي فرضيه دوم ……………………………………………………………………….
3.2.2.5. يافته هاي فرضيه سوم ……………………………………………………………………….
4.2.2.5. يافته هاي فرضيه چهارم ……………………………………………………………………….
5.2.2.5. يافته هاي فرضيه پنجم ……………………………………………………………………….
6.2.2.5. يافته هاي فرضيه ششم ……………………………………………………………………….
7.2.2.5. يافته هاي فرضيه هفتم ……………………………………………………………………….
8.2.2.5. يافته هاي فرضيه هشتم ……………………………………………………………………….
9.2.2.5. يافته هاي فرضيه نهم ……………………………………………………………………….
10.2.2.5. يافته هاي فرضيه دهم ……………………………………………………………………….
11.2.2.5. يافته هاي فرضيه يازدهم ……………………………………………………………………….
3.5. نتيجه گيري و ارائه پيشنهادات ……………………………………………………………………………
4.5. پيشنهاد براي تحقيقات آتي …………………………………………………………………………………
5.5. محدوديت هاي انجام تحقيق ………………………………………………………………………………
منابع و مأخذ ………………………………………………………………………………………………………….
پيوست شماره 1: پرسشنامه ………………………………………………………………………………………
پيوست شماره 2: خروجي حاصل از نرم افزار هاي Spss و Lisrel …………………………………..
“فهرست جداول”
جدول 1.2) برداشت هاي متفاوت نسبت به مديريت زنجيره تأمين …………………………………………
جدول 2.2) عوامل روابط زنجيره تأمين ………………………………………………………………………………
جدول 1.3) ساختار پرسشنامه تحقيق ……………………………………………………………………………………
جدول 2.3) پايايي کل پرسشنامه و شاخص هاي اصلي آن ……………………………………………………
جدول 1.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس جنسيت ……………………………………………………
جدول 2.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس تحصيلات ……………………………………………………
جدول 3.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس سابقه خدمت ………………………………………………..
جدول 4.4) آزمون KMO و بارتلت ……………………………………………………………………………………
جدول 5.4) نتايج تحليل عاملي تأييدي ……………………………………………………………………………….
جدول 6.4) شاخص هاي برازش مدل ساختاري ………………………………………………………………….
جدول 7.4) نتايج حاصل از بررسي نيکويي برازش مدل ساختاري تحقيق ……………………………….
جدول8.4) نتايج رابط? مستقيم و ضرايب معناداري ……………………………………………………………………

“فهرست شکل ها”
شكل 1.2) حلقه مديريت زنجيره تامين ………………………………………………………………………………..
شكل 2.2) شبكه زنجيره تامين يك سازمان ………………………………………………………………………………..
شکل 3.2) مدل مفهومي تحقيق ……………………………………………………………………………………………..
شکل 1.4) نمودار ضرائب استاندارد شده ………………………………………………………………………………..
شکل 2.4) مدل ساختاري تحقيق در حالت تخمين استاندارد …………………………………………………….
شکل 3.4) مدل ساختاري تحقيق در حالت معناداري ……………………………………………………………..
“فهرست نمودارها”
نمودار 1.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس جنسيت ………………………………………………..
نمودار 2.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس تحصيلات ………………………………………………….
نمودار 3.4) توزيع فراواني نمونه تحقيق بر اساس سابقه خدمت ………………………………………………

چکيده
پژوهش حاضر با هدف بررسي ارتباط بين عوامل تبادل اجتماعي، به اشتراك گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي با عملكرد زنجيره تأمين در شركت هاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد به انجام رسيده است. جامعه آماري تحقيق حاضر شامل مديران ارشد، مياني و عملياتي شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد بود که تعداد آنها برابر با 657 نفر مي باشد. از اين تعداد، 240 نفر از روش نمونه برداري طبقه اي با تسهيم متناسب به عنوان نمونه انتخاب شدند. همچنين، ابزار جمع آوري داده در اين تحقيق، پرسشنامه اي مشتمل بر 36 پرسش بود که در آن پاسخ ها بر اساس طيف 5 نقطه اي ليکرت تنظيم شده بودند. نتايج تحقيق نشان داد که بين همه ابعاد تئوري تبادل اجتماعي (بجز قدرت) با به اشتراک گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي رابطه وجود دارد. همچنين، بين به اشتراک گذاري اطلاعات با رفتارهاي مشارکتي و با عملکرد زنجيره تأمين نيز روابط به اثبات رسيد. گفتني است که اين پژوهش از لحاظ هدف کاربردي بوده و از نوع مطالعات علّي با رويکرد توصيفي – پيمايشي مي باشد. همچنين، در اين تحقيق بمنظور تحليل روابط از روش معادلات ساختاري کمک گرفته شده است.
کلمات کليدي: عملکرد زنجيره تأمين، به اشتراک گذاري اطلاعات، رفتارهاي مشارکتي، مدل تبادل اجتماعي، شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد

فصل اول

کليات تحقيق

1.1. مقدمه
مديريت زنجيره تأمين (SCM) 1يكي از قدرتمندترين پارادايمهاي عملياتي براي بهبود مزيت رقابتي سازمانهاي توليدي و خدماتي محسوب مي شود. با روند كنوني، ديگر امروزه سازمانها به تنهايي مهم نيستند، بلكه ايجاد ارزش افزوده در زنجيره تأمين و مديريت آن داراي اهميت فزاينده مي باشد. از سوي ديگر، با افزايش جهاني سازي و رقابت در سطح بين الملل و ورود فناوريهاي جديد مانند فناوري اطلاعات، ديگر بسياري از سياستها و تجارب گذشته كارايي لازم را ندارند. مي توان گفت امروزه همه سازمانها به نوعي در معرض تحولات فناوري اطلاعات قرار دارند وجلوه هاي كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات، در كليه حوزه هاي زنجيره تأمين از جمله به اشترک گذاري اطلاعات مابين تأمين كنندگان، توليدکنندگان و عرضه کنندگان به امري ضروري مبدل شده است. همچنين، به واسطه حساسيت هاي قيمتي و رقابتي، امروزه اعضاي زنجيره تأمين به سمت رفتارهاي مشارکتي و گروهي پيش رفته اند تا بتوانند با اشتراک و ائتلاف بهتر، زنجيره تأمين کاراتري را شکل داده و از ثمرات آن بهره مند شوند. از اينرو، در پژوهش پيش رو برآنيم تا با انجام مطالعه اي موردي بر روي شرکتهاي مستقر در شهرك فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد، تأثير متغيرهاي مهمي همچون به اشتراک گذاري اطلاعات، رفتارهاي مشارکتي و نظريه تبادل اجتماعي را بر روي عملکرد زنجيره تأمين مورد بررسي و کنکاش دقيق قرار دهيم.
در اين فصل، سعي خواهد شد تا مسئله و سؤالات تحقيق بصورت شفاف بيان شده و پس از آن به تشريح اهداف، فرضيات و متغيرهاي موجود در تحقيق خواهيم پرداخت.
2.1. بيان مسئله تحقيق
در محيط تجاري کنوني، رقابت ديگر بين سازمان ها نيست، بلکه بين زنجيره تامين آنهاست. سازمان ها، به عنوان بخشي از زنجيره تامين، به طور فزاينده اي در اين فکرند که مي بايست براي انعکاس سريع تغييرات بازار، با ساير زنجيره هاي تامين رقابت کنند (کيگوليني و همکاران2، 2004). در واقع، زنجيره تامين در ميان تعداد زيادي از شرکا بصورت پويا و پيچيده در حال فعاليت مي باشد. بمنظور پاسخگويي به اين چالش ها، مديريت زنجيره تامين3 (SCM) مفهوم و ابزاريست در دست شرکت اصلي تا بتواند شرکاي تجاري خود را بنحوي مديريت کند که همکاري هاي بلند بيشتري در آينده حاصل گردد (ويجاياساراسي4، 2010).
مديريت زنجيره تأمين مي تواند به عنوان يک مديريت اثربخش بر روي سه جريان مکمل مواد، اطلاعات و سرمايه گذاري بين يک شرکت اصلي و شرکايش تعريف گردد. اما يک مکانيزم تعريف شده جهت هماهنگي شرکا در استفاده از اطلاعات آنلاين، نقش مهمي را در مديريت موثر اين جريان ايفا مي کند. نگرانيهاي اصلي اين مکانيزم، دو موضوع مي باشد: به اشتراک گذاشتن اطلاعات و همکاري هاي مشترک (اسميت و همکاران5، 2007).
در وهله اول، غالباً در زنجيره تامين، اطلاعات بين شرکتهاي بالادستي و پايين دستي متناقض و ناسازگار مي باشد (پراجوگو و اولهاگر6، 2012). شرکاي زنجيره تامين ممکن است براي پيش بيني تقاضاهاي بازار خود، بر اساس اطلاعات ناقص عمل کنند. از اينرو، همه شرکا مي بايست براي پاسخ سريع به تغيرات بازار، موجودي بالاتري از محصولات يا قطعات را نگهداري کنند. نتيجه اين امر، مي تواند افزايش هزينه توليد و کاهش حاشيه سود را براي شرکا به ارمغان آورد که به عنوان “اثر شلاق چرمي7” شناخته مي شود. از اينرو، بسياري از مطالعات تأکيد کرده اند که به اشتراک گذاري اطلاعات، يکي از فاکتورهاي مهم و اساسي زنجيره تامين موثر مي باشد. (وو ، چوآنگ و هسو8، 2014)
در وهله دوم، يک زنجيره تامين خوب و کارا، بر ماهيت رفتارهاي مشارکتي در فرايند تصميم گيري متقابل بنا نهاده شده که اين امر شرکا را در مسير دستيابي به اهداف مشترکشان ياري مي رساند. در واقع، رفتارهاي مشارکتي اجازه مي دهد شرکا به طور مشترک و به روشي سيستماتيک، به يک فهم درست از تقاضاهاي آينده، برنامه ريزي صحيح براي برآوردن اين تقاضاها، و هماهنگي فعاليت هاي مرتبط دست يابند. بنابراين، رفتارهاي مشارکتي، نيروي محرک يک زنجيره تامين موثر مي باشند. بمنظور دستيابي به اينگونه رفتارهاي مشارکتي، پژوهشگران بر اهميت انکار ناپذير فناوريهاي پيشرفته اطلاعاتي در جهت پشتيباني از به اشتراک گذاري اطلاعاتي صحه گذاشته اند. (اسميت و همکاران، 2007)
در موقعيتي که به اشتراک گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي کاملاً با موفقيت ائتلاف زنجيره تأمين گره خورده اند، بررسي و شناسايي اصول ياري رسان در مبادله عقايد بين شرکاي فعال در زنجيره تأمين ضروري بنظر مي رسد (شئو و همکاران9، 2006). تئوري تبادل اجتماعي10 (SET)، استدلال مي کند که در وراي تعامل افراد يا گروه ها با يکديگر، انتظار و توقع پاداش وجود دارد. اين تئوري فرض مي کند که نگرشها و رفتارها مي توانند بر مبناي پاداشهاي حاصله از تعامل منهاي هزينه هاي حاصله از تعامل، ارزيابي شوند. در زمينه زنجيره تأمين، يک تأمين کننده بر مبناي سياستهاي مشارکتي، همکاري دو جانبه اي را با توليد کننده شکل ميدهد و انتظار دارد که در آينده عوايدي را از طرف توليد کننده حاصل کند. با توجه به مباني نظري نظريه تبادل اجتماعي در حوزه زنجيره تأمين، بنظر مي رسد که متغيرهاي فعال در مدل تبادل اجتماعي (يعني اعتماد، تعهد، عمل متقابل، و قدرت)، مقدم بر متغيرهاي به اشتراک گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي ايفاي نقش مي نمايند. از اينرو، در مطالعات رفتاري زنجيره تأمين، بهيچ وجه نمي تواند اهميت اين نظريه را کتمان نمود. (وو ، چوآنگ و هسو11، 2014)
در نهايت، عملکرد زنجيره تأمين هدف نهايي همه شرکا در اين زنجيره مي باشد. شرکتهاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد نيز از هر کدام جزوي از يک زنجيره تأمين وسيعتر مي باشند، از اين قاعده مستثني نبوده و همگي بدنبال افزايش کارايي و عملکرد زنجيره خود مي باشند. چراکه بهبود عملکرد زنجيره تأمين مي تواند همه شرکاي مشمول در خود را منتفع نموده و آثار مثبت زيادي موجب شود. از اينرو، در پژوهش حاضر برآنيم تا انجام يک تحقيق کاملاً علمي بر روي شرکتهاي فعال در شهرک مذکور، بررسي نمائيم که “متغيرهاي نظريه تبادل اجتماعي، به اشتراک گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي داراي چه نوع ارتباط متقابلي با يکدگير و همچنين با عملکرد زنجيره تأمين هستند؟”. پاسخ به اين پرسش و شناسايي دقيق روابط مابين اين متغير در شرکتهاي تحت مطالعه، مي تواند زمينه ساز افزايش عملکرد زنجيره هاي تأمين فعال در اين مجموعه شده و راهکارهاي مديريتي نويني را در اذهان مديران ارشد شرکتهاي مشمول در پژوهش شکل دهد.

3.1. ضرورت و اهميت انجام تحقيق
مهمترين ضرورت پژوهشي اين تحقيق، پر کردن خلاء مطالعاتي موجود در کشور در زمينه ارتباط بين مدل تبادل اجتماعي، رفتارهاي مشارکتي، تبادل اطلاعات و عملکرد زنجيره تأمين مي باشد. چراکه عليرغم جستجوهاي اينترنتي، مشخص شده که تا کنون پژوهشي جامع در اين حوزه در صنايع کشور اتفاق نيفتاده است.
همچنين از لحاظ کاربردي نيز، با تحليل و شناسايي دقيق ارتباط بين متغيرهاي موجود در مدل مفهومي پژوهش، تصميم سازان شرکتهاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد مي توانند راهکارهاي فراواني را جهت بهبود عملکرد مديريت زنجيره تأمين طراحي و اجرا نموده و بيش از پيش در جهت ارتقاء سطح عملکردي شرکت خود و شرکاي حاضر در زنجيره تأمين، گام بردارند.

4.1. اهداف تحقيق
مهمترين اهداف تحقيق حاضر به شرح ذيل مي باشند:
* شناسايي رابطه بين تئوري تبادل اجتماعي و ابعاد آن با به اشتراک گذاري اطلاعات در زنجيره تامين شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد.
* شناسايي رابطه بين تئوري تبادل اجتماعي و ابعاد آن با به رفتارهاي مشارکتي در زنجيره تامين شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد.
* رابطه بين به اشتراک گذاري اطلاعات با عملکرد زنجيره تأمين در شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد.
* شناسايي رابطه بين رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين در شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد.
* شناسايي رابطه بين به اشتراک گذاري اطلاعات و رفتارهاي مشارکتي در زنجيره تامين شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد.

5.1. سؤالات تحقيق
1. آيا اعتماد با به اشتراک گذاري اطلاعات رابطه دارد؟
2. آيا تعهد با به اشتراک گذاري اطلاعات رابطه دارد؟
3. آيا روابط متقابل با به اشتراک گذاري اطلاعات رابطه دارد؟
4. آيا قدرت با به اشتراک گذاري اطلاعات رابطه دارد؟
5. آيا اعتماد با رفتارهاي مشارکتي رابطه دارد؟
6. آيا تعهد با رفتارهاي مشارکتي رابطه دارد؟
7. آيا روابط متقابل با رفتارهاي مشارکتي رابطه دارد؟
8. آيا قدرت با رفتارهاي مشارکتي رابطه دارد؟
9. آيا به اشتراک گذاري اطلاعات با رفتارهاي مشارکتي رابطه دارد؟
10. آيا به اشتراک گذاري اطلاعات با عملکرد زنجيره تأمين رابطه دارد؟
11. آيا رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين رابطه دارد؟

6.1. فرضيات تحقيق
1. اعتماد با به اشتراک گذاري اطلاعات در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
2. تعهد با به اشتراک گذاري اطلاعات شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
3. روابط متقابل با به اشتراک گذاري اطلاعات شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
4. قدرت با به اشتراک گذاري اطلاعات شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
5. اعتماد با رفتارهاي مشارکتي شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
6. تعهد با رفتارهاي مشارکتي شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
7. روابط متقابل با رفتارهاي مشارکتي شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
8. قدرت با رفتارهاي مشارکتي شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
9. به اشتراک گذاري اطلاعات با رفتارهاي مشارکتي شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
10. به اشتراک گذاري اطلاعات با عملکرد زنجيره تأمين شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.
11. رفتارهاي مشارکتي با عملکرد زنجيره تأمين شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد رابطه وجود دارد.

7.1. قلمرو موضوعي، زماني و مکاني انجام تحقيق
در اين پژوهش، اساس کار حول متغيرهاي نظريه تبادل اجتماعي، به اشتراک گذاري اطلاعات، رفتارهاي مشارکتي و عملکرد زنجيره تأمين قرار دارد و بر آنيم تا رابطه بين آنها را تبيين نمائيم. از لحاظ زماني، قلمرو انجام تحقيق حاضر بازه زماني بين اسفند ماه 1392 الي مرداد ماه 1393 مي باشد، و از لحاظ مکاني نيز، قلمرو مکاني اين تحقيق، شرکت هاي فعال در شهرک فناوري صنايع غذايي و بيوتکنولوژي مشهد است.
8.1. تعريف متغيرهاي تحقيق
* اعتماد: اعتماد عبارت است از نگرش شرکا نسبت به يکديگر در دامنه اي از خيرخواهي و اعتبار. اعتماد به معني اطمينان يا اعتقاد داشتن به صداقت طرف شراکت و خيرخواهي اوست.
* تعهد: تعهد عبارت است از نگرش طرف مبادله به رابطه مداوم با طرف ديگر. شرکاي متعهد اعتقاد دارند که رابطه آنها به اندازه اي با ارزش است که در شرايط سخت، تحمل متعهد بودن را داشته باشند. (پلاماتير و همکاران12، 2006)
* روابط متقابل: به اعتقاد مين و همکاران (2005)، براي دستيابي به روابط موفق، شرکا مي بايست بتوانند با يکديگر کار کنند، برنامه ريزي کنند، فعاليت ها را هماهنگ کنند و مشکلات را حل کنند. فعاليت هاي مشترک مانند برنامه ريزي، هدف گذاري، ارزيابي عملکرد و حل مشکلات براي دستيابي به روابط همکاري موفق ضروري است. فعاليت هاي مشترک، مکانيزم مناسبي را براي برنامه ريزي، پيش بيني و بهره گيري مشترک از عناصر محيطي فراهم آورده، باعث کاهش عدم اطمينان مي گردد.
* قدرت: قدرت اشاره دارد به وابستگي نسبي بين تبادل اعضا وجايي که قدرت به دست آمده توسط يک عنصر، مي تواند تحت تاثير تصميمات و رفتارهاي اعضاي ديگر قرار گيرد.
* به اشتراک گذاري اطلاعات: به توانايي شرکت جهت تسهيم دانش با شرکاي زنجيره تامين به شيوه اي اثر بخش و کارا اشاره دارد. اطلاعات تسهيم شده در سيستم محاوره زنجيره تامين شامل اطلاعات بين شرکاي مستقيم و همچنين تمامي شبکه زنجيره تامين را در بر مي گيرد. (کلمونز و رو،1993)
* مديريت زنجيره تأمين: مديريت زنجيره تأمين مجموعه اي از روشهاست كه براي يكپارچه سازي اثربخش تأمين كنندگان، توليدكنندگان، انبارها و فروشگاه ها استفاده مي شود. به طوري كه كالا در حجم مناسب، مكان مناسب و زمان مناسب، توليد و توزيع شود تا هزينه كل سيستم به حداقل برسد و الزامات سطح خدمات برآورده شود. مديريت زنجيره تأمين به عنوان يك فلسفه كسب وكار، با افزايش مهارت هاي كسب و كار و عملكرد تمام اعضا در زنجيره تأمين، كسب و كار را متحول خواهد ساخت. (مانيان و همکاران، 1389)
فصل دوم
ادبيات و پيشينه تحقيق

1.2. مقدمه
همانطور که در فصل اول نيز ذکر گرديد، در پژوهش حاضر به دنبال بررسي ارتباط و تأثير متغير هاي مشمول در نظريه تبادل اجتماعي، به اشتراک گذاري اطلاعات، رفتارهاي مشارکتي و عملکرد زنجيره تأمين مي باشم. قبل از آنکه وارد مباحث مربوط به روش شناسي تحقيق شده و کار ميداني را آغاز نمائيم، ضروريست تا با بررسي دقيق ادبيات و پيشينه متغيرهاي موجود در موضوع پژوهش، ديد جامعي نسبت به آنها پيدا کرده و از نتايج تحقيقات پيشين مرتبط با آنها آگاهي کافي و وافي حاصل کنيم.
بر همين اساس، در فصل پيش رو ابتدا سعي خواهيم کرد تا ادبيات مربوط به متغيرهاي مذکور را بصورت کامل مورد کنکاش قرار داده تا ابتدا به ساکن مفاهيم آنها کاملاً روشن و شفاف بيان شوند؛ سپس به بررسي پيشينه تحقيقاتي موجود در اين زمينه خواهيم پرداخت تا از نتايج پژوهشهايي که توسط صاحبنظران اين عرصه به انجام رسيده مطلع شويم و از آنها براي غني تر نمودن تحقيق خود استفاده نمائيم. در ادامه نيز، چارچوب نظري و مدل مفهومي تحقيق معرفي مي گردد.

2.2. مفاهيم و تعايف مديريت زنجيره تأمين
زنجيره عرضه شبكه هاي بهم پيوسته اي از عرضه كنندگان، توليدكنندگان، توزيع كنندگان و مشترياني است كه به منظور فراهم آوري يك محصول يا خدمت براي مشتري بوجود آمده اند. برخي از تعاريف زنجيره عرضه در زير آمده است:
* زنجيره عرضه يك مجموعه از سيستم هاي كسب و كار مرتبط به هم جهت تامين تقاضاي مصرف کنندگان است. عناصر يك زنجيره عرضه مي توانند در يك كسب و كار واحد و يا در چند كسب و كار متفاوت قرار داشته باشند.
* يك زنجيره عرضه، از يك سلسله مراحل مستقيم و يا غيرمستقيم جهت پاسخگويي به نياز مشتري تشكيل شده است. زنجيره عرضه شامل عناصري نظير توليد كننده، عرضه كننده، حمل و نقل، انبارداري، خرده فروشي، و مشتريان مي باشد.
* زنجيره عرضه عموماً به عنوان يك سلسله متوالي از تامين كنندگان مواد اوليه، امكانات توليد، خدمات توزيع و مشتريان در نظر گرفته مي شود كه بوسيله جرياني از محصولات و اطلاعات با يكديگر در ارتباط هستند. (جنيفر13، 2002)
ادعا بر اين است که پديد آمدن ايده زنجيره عرضه مرهون بوجود آمدن تئوري هايي نظير تئوري عمومي سيستم ها و تئوري كل نگري در دهه ???? مي باشد. اين گفته را مي توان چنين تكميل نمود كه براي درك كامل رفتار يك سيستم پيچيده نمي توان تنها به تجزيه و تحليل اجزاي سازنده آن سيستم اكتفا نمود. بايد گفت استعاره زنجيره عرضه به شيوه هاي مختلفي استفاده مي شود، اما سه معناي غالب را مي توان براي آن در نظر گرفت: (ديمتر و گيلاي14، 2004)
* زنجيره عرضه از ديدگاه يك شركت واحد
* زنجيره عرضه مرتبط با يك محصول
* زنجيره عرضه به عنوان يک مترادف براي واژگاني نظير: خريد، توزيع و يا مديريت مواد
مديريت زنجيره عرضه هماهنگي تمام عناصر ياد شده در بالا در طول زنجيره عرضه است. هماهنگي و يکپارچه ساز ي جريان هاي مواد و اطلاعات در ميان زنجيره جهت مديريت زنجيره عرضه امري حياتي به شمار مي رود. محقق ديگري بيان مي دارد که علاوه بر دو جريان مذکور جريان سومي نيز به نام جريان هزينه وجود داشته که توجه به آن جهت مديريت اثربخش زنجيره بسيار ضروري مي باشد. مسائلي ديگري نيز نظير همزمان سازي15 در ميان شرکت هايي که غالبا از يکديگر مستقل هستند نيز، مي بايست در جاي خود مورد بررسي قرار گيرد. (جنيفر، 2002)
زنجيره تأمين در كارخانههاي توليدي، شركتهاي خدماتي و حتي منازل نيز وجود داشته و آن را با عباراتي نظير زنجيره تقاضا و يا زنجيره ارزش نيز معرفي مينمايند. اما نام آن هرچه كه باشد، هدف آن ايجاد ارزش براي مصرف كننده نهايي است. (سعيدي کيا و مظفري فرد، 1379: 10)
مديريت زنجيره عرضه مفهومي است كه تقريباً تمامي واحدهاي سازمان را به نوعي درگير ميكند و هدف اصلي آن جلب رضايت مشتريان نهايي زنجيره تامين ميباشد. شينگو16 مديريت زنجيره تامين را مفهومي مي داند كه از صنايع توليدي آغاز شده است، در حقيقت اولين نشانهها از مديريت زنجيره تامين در سيستم توليد “درست به موقع” شركت تويوتا آشكار شد. اين سيستم با هدف تنظيم مقادير عرضه به كارخانههاي توليد موتور در مقدار صحيح كوچك و اقتصادي طراحي شد و هدف آن عبارت بود از كاهش سطح موجودي و تنظيم تعاملات عرضه كنندگان با بخش خط توليد به نحو موثر و كارآمد. بعد از ظهور رويكرد مديريت زنجيره تامين در صنايع خودروسازي ژاپن بعنوان زير مجموعهاي از سيستم توليد، تحول در فضاي مفهومي مديريت زنجيره تامين آغاز و اين مديريت بعنوان يكي از مفاهيم مستقل و اصلي در نظريه مديريت صنعتي مطرح شد. در عمل، مديريت زنجيره تامين تلفيقي از قلمروهاي ويژه در فضاي مفهومي مديريت شامل مديريت كيفيت فراگير17، فرآيند طراحي مجدد كسب و كار18 و شيوه توليد درست به موقع19 ميباشد. (فائزي رازي، 1383: 44)

3.2. تاريخچه مديريت زنجيره تأمين
در دو دهه 60 و 70 ميلادى، سازمان‌ها براى افزايش توان رقابتى خود تلاش مى‌کردند تا با استاندارد سازى و بهبود فرايندهاى داخلى خود محصولى با کيفيت بهتر و هزينه کمتر توليد کنند. در آن زمان تفکر غالب اين بود که مهندسى و طراحى قوى و نيز عمليات توليد منسجم و هماهنگ، پيش‌نياز دستيابى به خواسته‌هاى بازار و درنتيجه کسب سهم بازار بيشترى است. به همين دليل سازمان‌ها تمام تلاش خود را بر افزايش کارايى معطوف مى‌کردند. در دهه 80 ميلادى با افزايش تنوع در الگوهاى مورد انتظار مشتريان، سازمان‌ها به طور فزاينده اى به افزايش انعطاف پذيرش در خطوط توليد و توسعه محصولات جديد براى ارضاى نيازهاى مشتريان علاقه مند شدند. در دهه 90 ميلادى، به همراه بهبود در فرايندهاى توليد و به کارگيرى الگوهاى مهندسى مجدد، مديران بسيارى از صنايع دريافتند که براى ادامه حضور در بازار تنها بهبود فرايندهاى داخلى و انعطاف پذيرى در توانايى‌هاى شـــــرکت کافى نيست، بلکه تامين کنندگان قطعات و مواد نيز بايد موادى با بهترين کيفيت و کمترين هزينه توليد کنند و توزيع کنندگان محصولات نيز بايد ارتباط نزديکى با سياست‌هاى توسعه بازار توليد کننده داشته باشند. با چنين نگرشى، رويکردهاى زنجيره تامين و مديريت آن پا به عرصه وجود نهاد. از طرف ديگر با توسعه سريع فناورى اطلاعات در سال‌هاى اخير و کاربرد وسيع آن در مديريت زنجيره تامين، بسيارى از فعاليت‌هاى اساسى مديريت زنجيره با روش‌هاى جديد درحال انجام است. (ميرغفوري، 1382: 33)
4.2. مفهوم مديريت زنجيره تأمين در مکاتب مختلف
در ادبيات آکادميک، تعريف استانداردي از مديريت زنجيره عرضه وجود ندارد. ريشه اين موضوع را مي توان در ادبيات مربوط به مباحث لجستيك جستجو نمود (دلفمان20، 2000). واژه مديريت زنجيره عرضه در ابتدا توسط دو مشاور به نام هاي اليور و وبر در اوايل دهه ???? مطرح گرديد كه ناظر به توجه خاص آنها به ايجاد ادغام (يكپارچگي) ميان بخشي بوده است (اوليور و وبر21، 1992). در اين دوره، واژه مذكور مورد استفاده گسترده نويسندگان مختلفي قرار گرفته است، در حالي كه ماهيت اساسي كه از اين مفهوم در نظر ايشان بوده بر اساس برداشت هاي متفاوتي صورت گرفته است. جدول (1.2) به طور خلاصه برداشتهاي مختلفي را كه از مديريت زنجيره تأمين بيان مي شود، نشان مي دهد:
جدول 1.2) برداشت هاي متفاوت نسبت به مديريت زنجيره تأمين (دلفمان، 2000)
برداشت (SCM به مثابه …)صاحبنظرانرويکردجوهانسون (1994)مفهومبچتل و جايارام (1997) ؛ شري و لارسن (1995)ديدگاهالرام (1991)فلسفهکوپر، لامبرت و پگ (1997 و 1998) ؛ کوپر و الرام (1993)تکنيکترنر (1993)
همانطور كه در ماهيت اين مفهوم اختلاف نظرهاي زيادي وجود دارد، درباره ويژگي ها و تعاريفي كه نشا ن دهنده محتوا و معناي SCM مي باشند نيز نظرات زياد ي وجود دارد. از اينرو، در صورت مطالعه ادبيات موجود با توجه به مکاتب فکري و پارادايم هاي ذهني که اين ادبيات در آنها شکل گرفته اند، مي توان براحتي تفاوتهاي موجود و علل آنها را مورد بررسي قرار داد. در تعريف مکتب چنين بيان شده که مکتب فکري عبارتست از يک اعتقاد (و يا يک سيستم اعتقادي) پذيرفته شده که توسط يک گروه از افراد، معتبر و موثق شناخته شده است.
محققاني به نام هاي بچتل و جايارام22 (????) در تلاش براي تركيب تعاريف و برداشت هاي مختلف اين مفهوم، چهار مكتب را تشخيص داده اند، كه اين مكاتب به ترتيب زير مي باشد:
* مكتب آگاهي از زنجيره كاركري
* مكتب پيوندي / لجستيك
* مكتب اطلاعات
* مكتب يكپارچگي / فرآيندي
مکتب آگاهي از زنجيره کارکردي، جريان مواد را از نقطه شروع يعني عرضه کننده تا نقطه پايان آن يعني مشتري مد نظر قرار مي دهد. مکتب پيوندي / لجستيک، يک گام جلوتر رفته و چگونگي بهره برداري از پيوندهاي موجود ميان بخشهاي وظيفه اي يک زنجيره (نظير خريد، توليد، و توزيع) را به منظور ايجاد رقابت پذيري هدف قرار داده است. مکتب اطلاعات نيز، بر معناي جريان دو سويه اطلاعات در زنجيره تمرکز داشته و نهايتا مکتب يكپارچگي / فرآيندي، بر ديدگاه يک طرفه جريان مواد چيره شده و بر يکپارچه سازي فرآيندهاي کسب و کار تأکيد دارد.
5.2. شبکه مديريت زنجيره تأمين
همان طور كه در شكل شماره (1.2) مشخص شده است، مديريت زنجيره تامين را ميتوان همچون يك حلقه در نظر گرفت، اين رويكرد با مشتري آغاز شده و با وي نيز به پايان ميرسد. (فائزي رازي، 1383: 45)

شكل 1.2) حلقه مديريت زنجيره تامين (فائزي رازي، 1383)

در حقيقت، مديريت زنجيره تامين شامل تمامي فعاليتها و فرآيندهايي است كه موجب ايجاد ارزش در كالاها و خدمات نهايي ميشود. همانطور كه در شكل (2.2) ديده ميشود، مديريت زنجيره تامين، كل سازمان را مورد توجه قرار ميدهد و هدف آن افزايش شفافيت و چيدمان صحيح زنجيره تامين بصورت هماهنگ، صرفنظر از مرزهاي بخشي يا شركت است. (اشراق نيا و فرزامي، 1384: 464)

شكل 2.2) شبكه زنجيره تامين يك سازمان (اشراقي نيا و فرامرزي، 1384)
با توجه به توضيحات فوق و توجه به شكلهاي مطرح شده در زنجيره تامين، ميتوان اجزاي زنجيره تامين را در 3 گروه قرار داد:
الف – زنجيره تامين بالا دست: اين بخش شامل تامين كنندگان مواد اوليه و تامين كنندگان آنها ميباشد.
ب – زنجيره تامين داخلي: اين قسمت شامل همة فرآيندها و پردازشهايي است كه بوسيله يك سازمان در جهت تبديل دادهها به ستادهها صورت ميگيرد.
ج – زنجيره تامين پايين دست: اين قسمت شامل همة واحدهاي درگير در توزيع و تحويل محصول يا خدمت به عمده فروشان، خرده فروشان و مشتريان نهايي ميباشد.
6.2. روابط زنجيرة تأمين
از ميان ابعاد مختلف زنجيرة تأمين، مديريت روابط تأثير شگرفي بر سطح عملكرد آن دارد. به گونه اي كه بسياري از شكست هاي آغازين در زنجيرة تأمين، معلول انتقال ضعيف خواسته ها و انتظارها و نتيجه رفتارهايي است كه بين هر دو طرف درگير در زنجيره به وقوع مي پيوندد. روابط زنجيرة تأمين معمولاً با وابستگي زياد بين شركتها همراه است. امروزه، همكاري مشترك ديگر يك فرايند بين گروهي از شركاي سنتي نيست، بلكه در طول كل زنجيره در نظر گرفته مي شود (تاكار23 و همكاران، 2008). تا كنون چارچوبهاي نظري مختلفي همچون هزينه مبادله، اقتصاد سياسي، جامعه شناسي اقتصادي، مبادله اجتماعي و نظريه مبتني بر منبع، براي توضيح ماهيت روابط زنجيرة تأمين مورد استفاده قرار گرفته اند (تاكار و همکاران، 2008؛ فاينس24، 2004).
مرور ادبيات، ديدگاه هاي مختلفي را در مطالعه روابط زنجيرة تأمين نشان مي دهد. به طور كلي، مي توان چنين برداشت كرد كه مطالعات پيشين بر جستارهاي زير متمركز هستند:
* توضيح اهميت عوامل مختلف روابط زنجيرة تأمين



قیمت: تومان


پاسخ دهید